BÜNYE FARKLARI VE İLAÇLARIN TESİRİ
==========================================

Aynı ilacın tesiri, şahıslara göre değişir. Mesela; çocukların, erginlerin ve yaşlıların aynı ilaca karşı gösterdikleri hassasiyet farklıdır. Ayrıca, kadınların aybaşı hallerinde de bazı ilaçlara karşı hassasiyetleri artar.

·         yaşlılara, ergilere verilen miktarın ¾ ü verilir yani , bir ilaçtan ; bir kerede 4 çorba kaşığı içilecekse, yaşlıların 3 çorba kaşığı içmesi gerekir.

·         Çocuklara ise, her ilaç verilmez. Ayrıca , çocuklara verilebilecek ilaçlar, büyülere verilecek miktarın 1/5 i kadar olmalıdır. Yani , ergin bir kimsenin 1  kerede içeceği miktar 1 çorba kaşığı ise, çocuğun içebileceği miktar bunun beşte biri kadardır.

BÜNYE ÇEŞİTLERİ :

Bütün özellikleriyle birlikte, insan vücudunun umumi haline “BÜNYE” denir. Bünyeler, tam anlamıyla birbirlerine benzemez. Benzeyen taraflar, genel özelliklerdir.

Bünyeler, genel özellikleri açısından 5 gurupta toplanabilir:

1 – ASABİ BÜNYE : olaylar karşısında aşırı derecede hassastırlar. Çok çabuk sevinir, çabuk üzülürler, sinir sistemleri bozuktur. Mide , bağırsak ve ruh hastalıklarına eğilimleri vardır.

2- ASTENİK BÜNYE : uzun boylu, zayıf dar göğüslü ve yağsızdır. Hayat gülcüklerine ve hastalıklarına karşı dayanıklıdırlar. Tansiyonları düşüktür

Çoğunlukla fıtık, düztabanlık, varis ve akciğer veremine karşı eğilimleri vardır.

3 – HİPOPLASTİK BÜNYE : boyaları kısa vücud yapıları kusurludur.ç sesleri ince ve cinsi yetenekleri azdır. Vücud kılları da azdır.

Çoğunlukla kalp ve damar hastalıklarına karşı eğilimleri vardır.

4 – LENTİFATİK BÜNYE : ortak boylu, sarı saçlı, soluk benizlidir. Vücudları, zayıflardan toplu, şişmanlardan zayıftır. Hastalıklara karşı güçlüdürler. İleri yaşlarda nefes darlığı migren ve alerjik hastalıklara karşı eğilimlidirler.

5 – PİKNİK BÜNYE : orta boylu, yağlı ve şişmanlamaya eğilimlidirler. Çoğunlukla şeker hastalığı nikris, romatizmal hastalıklar, nefes darlığı, karaciğer safra kesesi, böbrek, kalp ve damar hastalıklarına karşı eğilimleri vardır.

BAZI TEDAVİ USULLERİ

1 – DAĞLAMAK : akan kanı dindirme veya hastalıklı bir kısmı tedavi etmek maksadıyla, vücudun belirli bir yerini kızdırılmış bir madeni aletle yakmaya halk arasında “DAĞILMA” veya “KEYY” ; tıp dilinde “CAUTERİSATİON” denir.

Bilhassa, sinir ağrılarını dindirmek maksadıyla uygulanır. Dağılacak yere ; kızdırılmıs bir alet ( Termokter / Elektroter), sürale dokundurulup çekilir.

2 – DENEFEKSİYON : mikropların öldürülüp, ortadan kaldırılması işlemine “DEZENFEKSİYON” denir.

Dezenfeksiyon, hastanın kullandığı, giydiği her şeye ve odasına uygulanır.

·         DEZENFEKSİYON USULLERİ :

·         Yakmak : hastanın kullandığı sargı bezi, gaz bezi, kağıt mendil, pamuk gibi değersiz şeyler yakılır. Ayrıca : cerahatların temizlenmesinde ve pansumanda kullanılan iğne, pens , makas gibi şeyler de ispirto ocağının alevinde yakılır.

·         Kaynatmak : hastanın çamaşırları, yatak çarşafları ve yıkanabilecek diğer eşyaları ; çamaşır sodası konulmuş su içinde yarım saat kaynatılır

Çatal, kaşık gibi madeni eşyalarda, küllü veya çamaşır sodalı suda kaynatılır.

·         tayzikli buhar : bu iş için “OTOKLAV” denilen basınçlı buhar kazanı kullanılır. Daha ziyade hastanelerde kullanılan bu aletlerin içinde öldürülemeyecek mikrop yoktur.

·         İlaçlamak : hastanın odası veya eşyalarını dezenfekte etmek için kireç kaymağı ve formol gibi maddeler de kullanılır.

Bunlar , 100 bardak suya 1 bardak kireç kaymağı veya formol konulmak süretiyle hazırlanır. Bu şekilde hazırlanın ilaçlı sulara hastanın odası, tuvalet, oturağı, küvetler yıkanır. Bulaşıcı bir hastalıktan sonra hatanın odasını kireçle badanalamak da mikropları öldürmek bakımından çok faydalıdır.

3 – HACAMAT YAPMAK : şişe veya özel boynuzla vücudun bir organına kanı topladıktan sonra “hacamat baltası” denilen bıçakla çizerek  kan almaya  halk arasında “HACAMAT ETMEK” ; tıp dilinde ise “SCARRİFİCATİON” denilir.

Bazı hastalıklarda kullanılan bu usulün ; işinin ehli kimseler tarafından temizlik kaidelerine dikkat edilerek uygulanması gerekir.

4 – ISLAK SARMALAR : soğuk veya sıcak suya batırılmış bezlerin vücudun çeşitli yerlerine konulmasıyla yapılan uygulamalara “ISLAK SARMALAR” denir bu usul bazı hastalıkların tedavisinde uygulanır.

* soğuk sarmalar : ateşli hastalıklarda ; hastanın kollarına . ayaklarına soğuk sirkeli suya batırılmış bezler konur ve kurudukça değiştirilir.

Uzun süren ve yüksek ateş görülen tifo gibi hastalıklarda ; büyük bir çarşaf. Soğuk suya batırıldıktan sonra yatağa serilir. Ve hasta içine yatırılıp vücuduna sarılır.

Aynı zamanda da, kan hücumunu önlemek gayesiyle başına ve alnına soğuk suya batırılmış bezler konulur

Bu uygulama . 10 dakika sürmelidir. Ondan sonra, hastanın vücudu kurulanır. Ancak bu uygulamayı yapmadan önce doktora danışmak gerekir.

·         sıcak sarmalar ( Prisniç) : zatürree ve zatülcenp gibi hastalıklara ; hastanın göğüs çevresi sarılacak şekilde, sıcak suya batırılmış suyu sıkılmış bez konur.

Üzerine muşamba ve onun üzerine de kuru bir havlu konup, 15 dakikada bir değiştirilir.

Böbrek ve safra kesesi taşlarının sebep olduğu taş sancılarında ; karın üzerinden  sıcak suya batırılmış bez veya sıcak su dolu buyot koymak faydalıdır.

5 – LAVMAN : ilaçlı veya ilaçsız suyu, anüsten kalın bağırsağa göndermeye “LAVMAN/HUKNE” veya YENKIYE” denir.